Οπως ολα τα οργανα μπορει να πασχουν, ετσι και ο μαστος πασχει,οι δε παθησεις του ειναι πολλες και πολυπλοκες.
Συμφωνα με μια αποδεκτη απο την παγκοσμια μαστολογικη κοινοτητα καταταξη, οι παθησεις [του μαστου] κατατασσονται ως εξης
- Διαταραχες της αναπτυξης και υποστροφη[ συμφωνα με εγκυρους ερευνητες στην κατηγορια αυτη υπαγονται καταστασεις που δεν συνιστουν καν παθηση]
- Καλοηθεις παθησεις
- Μεταβατικες παθησεις[παθησεις σε οριακη κατασταση μεταξυ καλοηθειας και κακοηθειας]
- Κακοηθεις παθησεις[με κυριωτερο εκπροσωπο τον καρκινο του μαστου]
Ιδιαιτερη αναφορα πρεπει να γινει για τις καταστασεις εκεινες που εμφανιζονται με την μορφη καποιου μορφωματος οπως
- η λοβιωση[μεγαλυτερη τραχυτητα σε καποιο σημειο του μαστου λογω ηυξημενης παροδικης η μονιμης πυκνοτητας του μαστου],
-ενα μεγαλυτερο του συνηθους λοβιο λιπους,
-η προπετεια ενος τμηματος του μαστου απο μια υποκειμενη προβαλλουσα πλευρα,
-η ουλη απο μια προηγηθεισα βιοψια
- και τελος ενας υπεραριθμος μαστος[ενας επιπλεον μαστος ,συνηθως στην περιοχη της μασχαλης].
Ολες οι παραπανω καταστασεις και καποιες σπανιοτερες, αγχωνουν ιδιαιτερα την γυναικα, μεχρι την στιγμη που θα υποβληθη σε μαστολογικο ελεγχο και θα την διαβεβαιωσει ο μαστολογος της οτι δεν υπαρχει κανενας λογος ανησυχιας
Μια επισης κατασταση η οποια απετελεσε αιτια αγχους για πολλες δεκαετιες και κυριολεκτικα ηταν το κυριο θεμα συζητησεων μεταξυ των γυναικων, σχεδον καθε ηλικιας, ειναι η υποστροφη του μαστου[ο λανθασμενος ορος ινοκυστικη μαστοπαθεια]
Η διαδικασια της υποστροφης του μαστου αρχιζει συνηθως μετα τα 30 και χαρακτηριζεται απο την βαθμιαια αντικατασταση των αδενικων στοιχειων του μαστου απο ινωδη συνδετικο ιστο αλλα και λιπος[σε μεγαλυτερη ηληκια], με αποτελεσμα την δημιουργια κυστεων και πυκνων περιοχων.
Ο συνδιασμος αυτος της αυξησεως του ινωδους στοιχειου με τον σχηματισμο κυστεων αποτελει την γνωστη ινοκυστικη μεταβολη η αλλαγη[και οχι ινοκυστικη μαστοπαθεια οπως κακως αποκαλειται], δεδομενου οτι σε καμμια περιπτωση δεν αποτελει παθηση αφου αφορα ολες τις γυναικες σε αλλοτε αλλο βαθμο.
Η συμπτωματολογια της καταστασης αυτης ειναι πλουσια[ ψηλαφητα ογκιδια ,πονος,τραχυτητα κυριως στην περιοχη του μαστου προς την μασχαλη κ.α] και σε καμμια περιπτωση δεν οδηγει σε σοβαρες καταστασεις η καρκινο.
Οι παραπανω μεταβολες ειναι τοσο συχνες ωστε δεν ειναι υπερβολικο να λεχθει οτι δεν υπαρχει γυναικα μετα τα 35 που να μην διαπιστωνεται οτι ‘πασχει’ απο τις μεταβολες αυτες, οι οποιες σε τελικη αναλυση δεν αποτελουν παρα δειγματα της φυσιολογικης φθορας ενος οργανου που σταδιακα γερναει εσωτερικα οπως ολα τα οργανα του σωματος.
Αλλωστε οπως οι ρυτιδες του δερματος δεν θεωρουνται νοσος, ετσι και η ινοκυστικη μεταβολη δεν αποτελει παρα δειγμα φθορας και τιμημα που πληρωνει μια γυναικα ζωντας.
Συνηθεστερες καλοηθεις παθησεις
Οι συνηθεστερες καλοηθεις παθησεις που συνηθως επιλαμβανεται ενας ειδικος μαστολογος ειναι ο πονος του μαστου,οι κυστεις, τα ινοαδενωματα,η εκκριση θηλης[ροη υγρου απο την θηλη η τις θηλες] και οι διαφορες φλεγμονες.
Πονος μαστου δεν υπαρχει γυναικα που να μην εχει νοιωσει στην διαρκεια της ζωης της το δυσαρεστο αυτο συναισθημα και να μην εχει ανησυχησει γι αυτο. Πρωτοεμφανιζεται συνηθως πριν την εναρξη της πρωτης περιοδου και δικαιολογειται απολυτα απο την εφηβη και την μητερα της, ενω η ανεξαρτητη παρουσια του αυτοματα παραπεμπει στην πιθανοτητα να οφειλεται σε κατι σοβαρο.
Εχει υπολογισθει οτι το 50-85% των γυναικων που επισκεπτονται εναν ειδικο μαστολογο, το προβλημα ειναι ο πονος, ανεξαρτητα απο την αιτια που τον προκαλει.
Ο ελεγχος για την ανευρεση της αιτιας του πονου ειναι πολλες φορες πολυπλοκος και απαιτει εξειδικευμενες εξετασεις.
Στην πλειονοτητα των περιπτωσεων η θεραπεια ειναι απλη η δεν απαιτειται καν καμμια αγωγη και αρκει η διαβεβαιωση του ειδικου οτι δεν υπαρχει προβλημα, για να ελαττωθει η να εξαφανισθει ο πονος
Κυστεις μαστου αποτελουν την δευτερη αιτια ,μετα τον πονο, προσελευσης των γυναικων στον ειδικο.
Ενω ουσιαστικα προκειται για καλοηθεις καταστασεις[σπανιωτατα συνδιαζονται με καρκινο] , το γεγονος οτι συνηθως προκαλουν πονο και συχνα υποτροπιαζουν, αποθαρρυνουν τις γυναικες να ακολουθησουν μια ενδεδειγμενη θεραπεια, η οποια απαιτει πολλες φορες χρονο και υπομονη και σπανια χειρουργειο[η απλη παρακεντηση ειναι η θεραπεια εκλογης]
Οι κυστεις αποτελουν παθηση κυριως της μεσης ηλικιας, ενω η εμφανιση τους κατω των 30 ειναι σπανιωτερη
Η αιτια που δημιουργουνται δεν ειναι γνωστη και πιθανολογουνται οι διαταραχες στην σχεση των γυναικειων ορμονων, κατι που μενει προς το παρον αναποδεικτο, γι αυτο και οι ορμονικοι χειρισμοι ειναι εμπειρικοι και συνηθως αναποτελεσματικοι.
Η διαγνωση των κυστεων γινεται με την κλινικη εξεταση,[ την μαστογραφια αν το επιτρεπει η ηλικια], κυριως το υπερηχογραφημα των μαστων και την παρακεντηση, η οποια ταυτοχρονα αποτελει την κυρια θεραπευτικη αντιμετωπιση, σε αντιθεση με την χειρουργικη θεραπεια του παρελθοντος.
Ινοαδενωματα. Ειναι κινητοι και ανωδυνοι[συνηθως] καλοηθεις ογκοι που αφορουν ολες τις ηλικιες και κυριως τις γυναικες πριν την εμμηνοπαυση
Προερχονται απο τα λοβια του μαστου[την θεση οπου παραγεται το γαλα] και οταν το μεγεθος τους ειναι πανω απο 1 εκατοστο και η εντοπιση τους επιφανειακη, ανακαλυπτονται απο την ιδια την γυναικα στην διαρκεια της αυτοεξετασης
Οι ογκοι αυτοι εχουν απροβλεπτη συμπεριφορα η οποια εξαρταται απο πολλους παραγοντες και εξ ισου δυσκολη ειναι η αποφαση του ειδικου, ποτε και κατω απο ποιες προυποθεσεις απαιτειται εγχειρητικη αφαιρεση
Εκκριση θηλης. Αποτελει μια σχετικα ασυνηθη αιτια προσελευσης των γυναικων στον ειδικο, αν και ως κλινικο συμπτωμα εχει μεγαλη σημασια, τοσο για τον ιδιο τον μαστο, οσο και για μερικα αλλα οργανα που επηρεαζουν την λειτουργια του.
Οταν η εκκριση διαπιστωνεται κατα την διαρκεια μιας μαστολογικης εξετασης , την απορια της γυναικας διαδεχεται η αγνοια του γεγονοτος οτι ποτε και σε καμμια περιπτωση εκτος απο την περιοδο της εγκυμοσυνης και του θηλασμου, δεν πρεπει να εξερχεται υγρο απο την θηλη , η αν αυτο γινεται πρεπει να ελεγχθει η αιτια που την προκαλει.
Επιγραμματικα, την εκκριση των θηλων συμφωνα με την ποιοτητα του υγρου , την διακρινουμε σε αιματηρη,ορροαιματηρη και διαυγη, σε παχυρρευστη η λεπτορρευστη ,λευκη,πρασινωπη και μαυρη,και τελος σε γαλακτωδη.
Καθε μια απο τις παραπανω κατηγοριες οφειλεται σε καποια αιτια και αντιστοιχη ειναι και η αντιμετωπιση[και τα δυο ειναι εργο του ειδικου και μονον]
Φλεγμονες του μαστου. Αποτελουν συνηθισμενες καταστασεις οι οποιες μπορει να εχουν τοπικο χαρακτηρα η να ειναι το αποτελεσμα ενος γενικοτερου προβληματος που αφορα και αλλα σημεια του σωματος.
Στην χωρα μας σημερα οι φλεγμονες αυτες οφειλονται σε κοινα μικροβια και αντιμετωπιζονται σχετικα ευκολα ,οταν ομως η προσελευση στον ειδικο γινει εγκαιρα και οχι με εμπειρικη χορηγηση αντιβιωτικων .
Μεταβατικες παθησεις του μαστου
Στην κατηγορια αυτη περιλαμβανονται δυο σημαντικες οντοτητες, ο καρκινος in situ[καρκινος εν τω γεννασθαι] και ο φυλλοειδης ογκος.
Και οι δυο οντοτητες εχουν ακραια συμπεριφορα [απο πληρη ιαση μεχρι κακοηθη συμπεριφορα] και τοσο η διαγνωση οσο και η θεραπεια αποτελουν εργο ειδικου μαστολογου και μονον.
Η προεγχειρητικη διαγνωση ειναι τις περισσοτερες φορες μια δυσκολη και εξαιρετικα εξειδικευμενη διαδικασια, [απλη στα χερια ενος ειδικου], ετσι ωστε να μηδενισθουν οι ασκοπες τις περισσοτερες φορες ακριβες και χρονοβορες διαγνωστικες μεθοδοι και οι ακομη δαπανηροτερες και περισσοτερο ψυχοφθορες εγχειρητικες πραξεις.
Ειδικοτερα για τον καρκινο in situ , η συγχρονη μαστολογια ειναι εφοδιασμενη με ολα τα απαραιτητα εκεινα διαγνωστικα και θεραπευτικα μεσα, ωστε η θεραπεια τις περισσοτερες φορες να εξασφαλιζει πληρη ιαση σε συνδιασμο με αριστο κοσμητικο αποτελεσμα.
Καρκινος μαστου
Αποτελει την συνηθεστερη μορφη κακοηθους ογκου του μαστου και θεωρειται μια εξαιρετικα πολυπλοκη και πολυπαραγοντικη νοσος η οποια αφορα τα αδενικα κυτταρα του μαστου, τα οποια κατω απο αγνωστες αιτιες μετατρεπονται σε καρκινικα κυτταρα, δηλαδη σε κυτταρα που ακολουθουν δικους τους νομους αναπτυξης και συμπεριφορας.
Ο καρκινος του μαστου αποτελει μια εξαιρετικα σημαντικη υποθεση γιατι
1.αντιπροσωπευει το 35% των κακοηθων νοσων που εμφανιζονται στην γυναικα
2.Μια στις δεκα γυναικες ειχαν, εχουν η θα εμφανισουν καρκινο του μαστου στην διαρκεια της ζωης τους
3.ειναι υπευθυνος για το 18% των θανατων απο οποιαδηποτε κακοηθεια
4.αποτελει την πρωτη αιτια θανατου στις γυναικες μεταξυ 40-45 ετων
5.η επιπτωση του στην γυναικα δεν αφορα μονον την επιβιωση,αλλα και την εξωτερικη της εμφανιση,την συναισθηματικη της κατασταση,την σεξουαλικη της συμπεριφορα και τις σχεσεις της με τους γυρω της.
Ετσι μπορουμε να πουμε με σιγουρια οτι κανεις μας δεν μενει ανεπηρεαστος απο τον καρκινο του μαστου
Σε ο,τι αφορα στα συμπτωματα με τα οποια εμφανιζεται ο καρκινος του μαστου, ειναι λιγα και μη ειδικα τις περισσοτερες φορες και κυριως στα αρχικα σταδια.
Συνηθεστερα υπαρχει ενα ογκιδιο ,σπανιωτερα αιματηρη εκκριση απο την θηλη,εισολκη του δερματος του μαστου και σπανιωτατα ενας μικρος πονος.
Ευχης εργον ειναι να μην υπαρχει τιποτα απο τα παραπανω και η διαπιστωση του να γινει τυχαια μεσα στα πλαισια ενος τακτικου προληπτικου ελεγχου.
Η αποφαση για το ειδος της θεραπειας του καρκινου στον μαστο ειναι μια εξαιρετικα δυσκολη υποθεση, δυσκολοτερη πολλες φορες απο την ιδια την υλοποιηση της.
Η υπεραπλουστευση οτι σημερα γινονται ασκοπες μαστεκτομες στην Ελλαδα , ενω στο εξωτερικο σωζονται οι μαστοι, αποτελει λανθασμενη αντιληψη, το ιδιο οπως οτι στην χωρα μας δεν υπαρχουν τα καταλληλα μεσα και οι διαγνωστικες προσεγγισεις που διαθετουν στην Ευρωπη και την Αμερικη.
Η υπαρξη εξειδικευμενων μαστολογων στην χωρα μας και το γεγονος οτι εκτος απο το σωματικο λαμβανουν σοβαρα υπ οψιν τους και το ψυχικο στοιχειο, τους κατατασσουν σε περιοπτη θεση παγκοσμιως.
Η αναζητηση των παραμετρων εκεινων που εχουν σχεση με τις ψυχολογικες συνεπειες,τις οποιες εχει ο καρκινος του μαστου στις γυναικες, μπορει να εκανε τα πραγματα φαινομενικα περισσοτερο πολυπλοκα, ουσιαστικα ομως τοποθετησε την γυναικα-ασθενη σε ειδικη θεση ,γιατι της αναγνωρισε το δικαιωμα να συναποφασιζει με τον γιατρο της και να εχει λογο σε ο,τι αφορα το σωμα της,την ψυχη της και την ιδια της την ζωη.
Απο την αλλη πλευρα ο ρολος του σημερινου μαστολογου δεν ειναι ρολος δικαστη, αλλα συμβουλου που συζητα,αναλυει,κατευθυνει,προτεινει και υλοποιει κατι που συναποφασιζεται, παντα μεσα σε ορια ασφαλειας που καθοριζονται απο επιστημονικα δεδομενα.
Για να γινει αντιληπτη η συγχρονη αυτη θεση και να ενισχυθουν περισσοτερο οι ρολοι γιατρου και ασθενους,πρεπει να γινουν κατανοητες μερικες βασικες αρχες για τον καρκινο του μαστου και την θεραπεια του
- ο καρκινος του μαστου, σε ενα μεγαλο ποσοστο ειναι πολυεστιακη νοσος[αφορα συχνα περισσοτερα του ενος σημεια του ιδιου μαστου] και συχνα ειναι αμφοτεροπλευρος[αφορα και τον αλλο μαστο]
- η θεραπεια κυριως ειναι χειρουργικη και ακολουθει συνηθως συμπληρωματικη αγωγη[χημειοθεραπεια,ακτινοβολια, ορμονικοι χειρισμοι]
- το ειδος καθε θεραπειας καθοριζεται απο πολλους παραγοντες, οπως επισης και ο συνδιασμος και η σειρα των διαφορων μορφων της συμπληρωματικης αγωγης
Με βαση τα δεδομενα αυτα γινεται αντιληπτο οτι η μεγαλη προσπαθεια του ειδικου βρισκεται στην προεγχειρητικη εκτιμηση της ασθενους, ωστε να απαντηθουν ερωτηματα οπως, ποσες επιλογες θεραπειας υπαρχουν,ποια η ποιες πρεπει να ακολουθηθουν,πως και ποτε.
Σε καμμια περιπτωση η ασθενης με καρκινο του μαστου δεν αποτελει εκτακτο περιστατικο το οποιο αυριο το πρωι πρεπει να οδηγηθει στο χειρουργειο.
Απαιτουνται ειδικες εξετασεις που θα εκτιμησουν ολα τα οργανα του σωματος[διαρκουν λιγες μονον ωρες] και πληρες πλανο της ακολουθητεας τακτικης.
Για το τελος αφησα την ψυχολογικη επιπτωση της γυναικας με καρκινο του μαστου και ειδικοτερα αυτης που υφισταται μαστεκτομη.
Ο μαστος αποτελει το κεντρο βαρος της γυναικας και η επιγνωση οτι αυτο το οργανο ενδεχομενως να της στερησει την ζωη αποτελει ενα πυροδοτικο μηχανισμο που την οδηγει σε 4 φασεις συναισθηματικης κρισεως.
Σπανια η Ελληνιδα ασθενης αποζητα ψυχιατρικη βοηθεια και οι κυριωτεροι της συμπαραστατες ειναι πρωταρχικα ο γιατρος της και κατα δευτερο λογο η οικογενεια της. Και οι δυο ουσιαστικα αναρμοδιοι να διαχειρισθουν ενα τοσο περιπλοκο θεμα χωρις να θιγουν απ αυτο.
Απο την πλευρα του γιατρου απαιτουνται λεπτοι χειρισμοι ωστε η γυναικα να περασει ολες τις φασεις της συναισθηματικης κρισεως οσο το δυνατον πιο ανωδυνα και να επανελθει το δυνατον συντομοτερα στην κατασταση που ηταν πριν την νοσο της.
Επι μερους προβληματα οπως η αναπαραγωγη,η σεξουαλικη της συμπεριφορα, η σχεση της με τον συντροφο της και τα αλλα μελη της οικογενειας, ακομη και η εξωτερικη της εμφανιση, ειναι στην αρμοδιοτητα του ειδικου , ο οποιος καλειται να ξεπερασει πολλες φορες τα ορια των δυνατοτητων του και να αποτελεσει τον κυριωτερο συμπαραστατη της στην μαχη που καλειται η ιδια να δωσει.
Εκεινο που ειναι ομως το σημαντικοτερο απο ολα, ειναι η συνεχης προσπαθεια του ειδικου[ στα πλαισια των τακτικων ελεγχων] να εξηγει συνεχως στην ασθενη οτι ο καρκινος του μαστου αποτελει μια σοβαρη νοσο, οχι ομως απαραιτητα θανατηφορα.
Οι δυνατοτητες μας σημερα ειναι πολλες, τα οπλα της ιατρικης επιστημης παρα πολλα , και η σωστη χρηση τους αποτελει μια σοβαρη ελπιδα οτι η νοσος μπορει να ειναι ιασιμη [οπως συμβαινει αλλωστε σε ενα σημαντικο ποσοστο γυναικων]
